Hiện nay xã hội ta đang báo động về tình trạng xuống cấp đạo đức, thiếu lễ phép của một số không ít học sinh các cấp khiến cho các bậc phụ huynh, các nhà giáo dục và cả xã hội phải suy nghĩ đau đầu. Làm thể nào để con em chúng ta biết “kính trên nhường dưới”, biết “đi thưa về gửi”, biết “cảm ơn và xin lỗi”,… Thực trạng trên cho thấy nếu không giáo dục lễ giáo cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non thì sau này trẻ có thể trở thành người “có tài mà không có đức”, không có ích cho xã hội. Vì vậy cần phải giáo dục lễ giáo cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non nhằm hình thành và phát triển ở trẻ nhân cách, đạo đức để trở thành người con ngoan, trò giỏi, có ích cho xã hội sau này. Xác định rõ được điều đó tôi luôn chú trọng việc giáo dục lễ giáo cho trẻ thông qua các hoạt động như:
Đầu tiên người lớn phải là tấm gương sáng, chuẩn mực cho trẻ noi theo: Ở lứa tuổi của trẻ, trẻ luôn thích được yêu thương, gần gũi, mọi hành vi của người lớn đều được trẻ quan tâm, vì vậy tôi luôn luôn thể hiện chuẩn mực trong cách giao tiếp với người lớn và mọi người xung quanh. Với trẻ không to tiếng quát tháo, nên xưng hô dịu dàng bằng cô và cháu; giờ đón trả trẻ, luôn ân cần dịu dàng; khiêm tốn lịch sự trong giao tiếp với phụ huynh; khi trẻ hỏi, trả lời rõ ràng, đủ câu, không trả lời qua loa chiếu lệ.
Giáo dục lễ giáo thông qua giờ học: Lồng ghép nội dung giáo dục lễ giáo vào các môn học nhằm hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi văn minh. Ví dụ: qua giờ khám quá khoa học “Cây xanh và môi trường sống” Qua lợi ích của cây xanh, tôi giáo dục cháu không ngắt hoa bứt lá, mà phải biết bảo vệ chăm sóc cây xanh, để cho cây ra hoa kết trái. Đối với giờ học phát triển thể chất: tôi giáo dục trẻ siêng năng tập thể dục để giúp cho cơ thể khỏe mạnh, trong lúc tập các con phải xếp hàng ngay ngắn, không chen lấn, xô đẩy bạn. Trong giờ học tạo hình “Vẽ người thân trong gia đình”, tôi giáo dục trẻ biết yêu thương kính trọng ông bà, cha mẹ, anh chị, biết nhường nhịn em bé, …Giờ làm quen văn học qua chuyện “Tấm Cám”, tôi giáo dục các con phải thật thà, chăm lo lao động, dạy cháu yêu cái thiện, ghét cái ác, hình thành cho trẻ lòng nhân ái đối với mọi người xung quanh.
Giáo dục lễ giáo thông qua hoạt động vui chơi: Đối với trẻ lứa tuổi này, trẻ học bằng chơi, chơi mà học, trong giờ vui chơi, trẻ được thực hành, trải nghiệm nhiều vai chơi khác nhau trong cuộc sống của người lớn, tôi tiến hành lồng giáo dục lễ giáo vào vui chơi, qua đó trẻ được đối thoại những câu chào hỏi lễ phép, câu cảm ơn, xin lỗi, trao nhận bằng hai tay, tôi theo dõi, quan sát, lắng nghe, để kịp thời uốn nắn trẻ khi có biểu hiện chưa chuẩn mực. Qua đó giúp trẻ hình thành thói quen, hành vi văn minh trong giao tiếp. + Ví dụ: Qua trò chơi phân vai y tá – bác sĩ, trẻ đóng vai bác sĩ biết thăm hỏi bệnh nhân ân cần, xưng hô lễ phép. Trẻ nhập vai y tá phát thuốc cho bệnh nhân ân cần dặn dò bệnh nhân, trẻ làm bệnh nhân biết nhận thuốc bằng 2 tay và nói lời cảm ơn với y tá – bác sĩ.
Giáo dục lễ giáo cho trẻ mọi lúc mọi nơi: Giờ đón hoặc trả trẻ, tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô với bố mẹ trẻ, tôi tập cho trẻ đến lớp biết chào cô, sau đó tạm biệt bố mẹ để vào lớp học. Giờ chơi ngoài sân, sinh hoạt chiều nếu cháu làm việc gì sai đối với bạn, với cô, thì tôi giáo dục cháu phải biết xin lỗi cô, xin lỗi bạn, ai cho gì thì nhận bằng 2 tay và nói lời cảm ơn. Giờ chơi trong lớp tôi giáo dục trẻ không tranh giành đồ chơi với bạn, không phá công trình của bạn, chơi xong biết cất dọn đồ chơi ngăn nắp.
Phối hợp với các bậc phụ huynh để giáo dục lễ giáo cho trẻ: Cùng với mục tiêu xã hội hóa giáo dục thì phụ huynh có vai trò không nhỏ trong việc giáo duc trẻ vì phương châm “Trường học là nhà, nhà là trường học”. Trong buổi họp phụ huynh đầu năm tôi mạnh dạn trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo đối với trẻ mẫu giáo để phụ huynh nhận thức ý nghĩa của vấn đề và cùng nhà trường giáo dục lễ giáo cho trẻ.
Thông qua biện pháp này, tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi với phụ huynh vào giờ đón và trả trẻ nhằm tìm hiểu và nắm bắt hoàn cảnh gia đình của từng cháu để có biện pháp kịp thời, đối với trẻ có cá tính đặc biệt tôi phải gặp riêng từng phụ huynh để trao đổi và thống nhất biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ. Phụ huynh giành thời gian chăm sóc con cái như vệ sinh thân thể, chải răng đúng cách, phụ huynh phải luôn mẫu mực trong giao tiếp ở nhà để trẻ noi theo. Đồng thời chú ý sửa sai trẻ kịp thời những thiếu sót trong giao tiếp đối với bạn bè, đối với người lớn. Trao đổi với phụ huynh về giáo dục lễ giáo thông qua các bộ môn làm quen văn học, các hoạt động chơi, âm nhạc, cụ thể về bài thơ, bài hát, câu chuyện qua đó, cô giáo có biện pháp và phương pháp giáo dục trẻ một cách có hiệu quả nhất.
Lớp tôi một số học sinh bố mẹ là công nhân, nông dân, gia đình có điều kiện nên nuông chiều theo mọi yêu cầu của con, con muốn gì bố mẹ đều đáp ứng, nếu bố mẹ không đáp ứng thì trẻ không chịu đến trường. Vì vậy tôi đã trao đổi với phụ huynh không nên nuông chiều con quá mức, phải giải thích cho trẻ hiểu cái gì là tốt, cái gì chưa tốt. Dần dần trẻ sẽ hiểu ra những mong muốn của mình đó là sai, là không đúng, là chưa ngoan. Do vậy, về việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường hết sức quan trọng để chăm sóc và giáo dục trẻ là một vấn đề không có người lớn nào bỏ qua. Vì trẻ em chóng nhớ, mau quên vì vậy ở lớp có cô giáo, ở nhà có mẹ. Trẻ học đi đôi với hành, phải kết hợp cuộc sống hàng ngày không để trẻ tuỳ tiện trong mọi việc làm. Qua đây cũng đòi hỏi mỗi một cô giáo phải làm tốt công tác này đó cũng là cơ sở để giáo dục lễ giáo cho trẻ để đạt kết quả cao.
Đối với trẻ mầm non, giáo dục lễ giáo cho trẻ thông qua những hoạt động cơ bản như vậy là chúng ta đã góp phần hình thành những nhân cách đầu tiên cho trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện. Vậy một lần nữa mong các bậc phụ huynh quan tâm và phụ huynh đừng ngần ngại, hãy trao đổi với chúng tôi những gì về trẻ một cách thẳng thắng, chân thực để chúng ta cùng nhau phối hợp giáo dục trẻ tốt nhất./.